Cờ Vây Musk

[thinktank.vn]

Khả năng khôn khéo về chính trị của Elon Musk​

Điều hành nhiều công ty kiếm tiền khắp thế giới, Musk thể hiện khả năng khéo léo ứng xử trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng

Tự cho mình là một người theo đuổi quyền tự do ngôn luận mạnh mẽ, tỷ phú Elon Musk luôn bạo dạn trong khi đối đầu với các chính trị gia Mỹ. Tuy nhiên, ông lại có cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn khi tiếp xúc các nhà lãnh đạo nước ngoài - những người đang nắm giữ quyền lực đối với mạng lưới kinh doanh toàn cầu của ông. Wall Street Journal gọi đó là "Học thuyết Musk"

Điều này thể hiện rõ trong tuần qua, đặc biệt trong cuộc phỏng vấn trực tiếp trên CNBC, khi Musk chọc ngoáy Tổng thống Joe Biden, chỉ trích Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và bênh vực các bài đăng gây tranh cãi trên mạng xã hội của ông. "Tôi sẽ nói những gì tôi muốn và nếu hậu quả của việc đó là mất tiền thì cũng được", Musk tuyên bố hôm 16/5

Nhưng cũng trong cuộc phỏng vấn, khi thảo luận về chủ đề Trung Quốc - nơi chiếm hơn 20% doanh số hàng năm của Tesla, Musk có thái độ khác. Ông ủng hộ quan điểm Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ chờ thống nhất. "Tôi chỉ đơn giản nói rằng đó là chính sách của họ. Và tôi nghĩ nên coi trọng lời nói của họ", ông đánh giá

Trước đó, hồi tháng 10/2022, Musk cũng nêu quan điểm tương tự trên Financial Times. Tuyên bố khi ấy đã nhanh chóng nhận được sự khen ngợi từ Đại sứ Trung Quốc lúc bấy giờ tại Mỹ Qin Gang, cho rằng đó là "lời kêu gọi hòa bình"

Elon Musk gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Điện Élysée vào 15/5​

WSJ đánh giá, Musk đang khéo léo điều chỉnh giữa tính cách thẳng thắn của mình và tính toán lạnh lùng của một CEO phương Tây trong một thế giới nơi các chính phủ có thể buộc ông phải khuất phục

Bradley Tusk, nhà đầu tư mạo hiểm và chiến lược gia chính trị từng là cố vấn cho Uber về các vấn đề pháp lý cho rằng Musk hiểu rõ ở Mỹ thì muốn nói gì cũng được nhưng ở những quốc gia khác, bên cạnh luật pháp còn những yếu tố phức tạp. Vì vậy, với tư cách là người đứng đầu Tesla, SpaceX và Twitter, Musk nằm ở trung tâm của những ảnh hưởng chính trị, chương trình nghị sự toàn cầu và rủi ro mà công ty có thể đối diện

Một số nhà phê bình cho rằng Musk sẽ điều chỉnh Twitter nương theo Trung Quốc vì Tesla phụ thuộc lớn vào thị trường này. Dù Trung Quốc đã cấm Twitter từ lâu, nhưng nước này vẫn tích cực sử dụng nó bên ngoài biên giới để gây ảnh hưởng

Những thay đổi của Musk tại Twitter đang được cho là mang lợi ích cho nước này, theo Fergus Ryan, nhà phân tích cấp cao tại Viện Chính sách Chiến lược Australia. Ví dụ, Twitter tháng trước đã bỏ dán nhãn phương tiện truyền thông trực thuộc nhà nước cho các đơn vị, bao gồm Xinhua

Ngoài Tesla hay Twitter, vai trò CEO của SpaceX cũng đòi hỏi Musk phải đối ngoại khôn khéo. Internet vệ tinh Starlink của công ty bắt đầu kinh doanh từ 2019 và hiện cung cấp dịch vụ tại hơn 50 quốc gia, bao gồm cả Ukraine - nơi chính phủ đang sử dụng để hỗ trợ cho cuộc chiến

Dù vậy, Musk cũng không muốn mất lòng Tổng thống Nga Putin. Từ trước khi mua Twitter, Musk nói rằng một số vùng phía đông của Ukraine thích Nga hơn. Phát ngôn khiến Washington chỉ trích là tỷ phú này thân với Moskva hơn bất chấp việc đang hỗ trợ Ukraine với Starlink. Trả lời lại, Musk cho biết chỉ nói chuyện với ông Putin một lần vào khoảng nửa đầu 2021 về chủ đề không gian

SpaceX cũng cung cấp dịch vụ không gian cho các quốc gia, chẳng hạn như thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ để phóng vệ tinh liên lạc Turksat 6A vào cuối năm nay. Các điều khoản của thỏa thuận không được tiết lộ nhưng giá tiêu chuẩn của một lần phóng Falcon 9 được công khai là 67 triệu USD

Đầu tháng này, Twitter cho biết đã hạn chế hiển thị một số nội dung ở Thổ Nhĩ Kỳ trước cuộc bầu cử tổng thống của nước này, nơi ông Erdoğan phải đối mặt với cuộc đua sít sao nhất của mình trong 20 năm. Đối mặt với sự chỉ trích của người dùng, Musk phản bác lại: "Lựa chọn là điều chỉnh toàn bộ Twitter hoặc hạn chế quyền truy cập vào một số tweet. Bạn muốn cái nào?", ông tuyên bố

Vào tháng 12, Elon Musk và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan được chụp ảnh bắt tay tại World Cup 2022 tại Qatar. Ông Erdoğan chỉ là một trong những nguyên thủ quốc gia mà Musk đã gặp trong những năm gần đây, bao gồm Tổng thống Indonesia Joko Widodo vào tháng 5/2022 và Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol tháng 4 năm nay

Khi cuộc tranh luận về thái độ của Musk tiếp tục xoay quanh Thổ Nhĩ Kỳ, ông đã bay tới Paris đầu tuần qua để gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Điện Élysée trong một chương trình mời gọi thu hút đầu tư nước ngoài vào Pháp

Ông đáp máy bay sau khi trải qua một cuối tuần với nhiệm vụ ngoại giao khác là lễ hội âm nhạc ở Cabo San Lucas, Mexico. Trong đoạn video được đăng tải trên mạng xã hội, người ta thấy Musk vui vẻ lạc quan, lắc lư theo điệu nhạc và chắp tay thành biểu tượng trái tim

 

[thinktank.vn]

Tesla và 15 hãng xe điện Trung Quốc ký thỏa thuận 'Cờ Vây Kinh Tế"​

Các chỉ dấu cho thấy thời kỳ cạnh tranh giá khốc liệt của thị trường xe điện Trung Quốc sắp kết thúc.

Tesla và 15 nhà sản xuất ôtô hàng đầu của Trung Quốc đã ký thỏa thuận cam kết cạnh tranh công bằng và tránh tình trạng “giá cả bất thường” trên thị trường xe điện Trung Quốc

Điều này báo hiệu khả năng kết thúc cuộc chiến giá cả “càn quét” thị trường xe điện trong năm nay, theo Bloomberg

Theo đó, các giám đốc điều hành của 16 công ty đã tham gia ký kết thỏa thuận tại Diễn đàn ô tô Trung Quốc ở Thượng Hải vào ngày 6/7. Một vài trong số các công ty cam kết bao gồm BYD, Nio, Xpeng, Geely và Chery Automobile, trong khi Tesla là thương hiệu nước ngoài duy nhất

Từ cuối năm 2022, Tesla đã bắt đầu giảm giá xe điện ở Trung Quốc, khiến các thương hiệu lớn khác cũng tham gia giảm giá mạnh vào đầu năm 2023 khi doanh số bán hàng chậm lại

Nhu cầu xe điện sụt giảm ở Trung Quốc một phần là do tình hình hậu Covid-19, và cũng do người tiêu dùng kỳ vọng giá xe sẽ còn giảm hơn nữa. Kết quả là ngày càng nhiều xe bị tồn kho

Điều này khiến chính phủ Trung Quốc quan ngại, bởi nước này đang thực hiện chiến dịch thúc đẩy sử dụng xe điện ở khu vực nông thôn, cùng với các biện pháp khác nhằm cải tiến ngành công nghiệp ôtô và thúc đẩy tiêu dùng

Trong số các nhà sản xuất xe điện, Tesla của tỷ phú Elon Musk và BYD, thương hiệu xe hơi lớn nhất của Trung Quốc, là 2 tên tuổi đi đầu trong cuộc chiến giá khốc liệt. Hồi tháng 3, một số mẫu xe được sản xuất tại nhà máy Thượng Hải của Tesla đã rẻ hơn 14% so với năm 2022

Tuy nhiên, có những dấu hiệu cho thấy xu hướng giảm giá đang đi đến hồi kết. Các lô hàng ở nhà máy Thượng Hải của Tesla trong tháng 6 đã tăng giá gần 20% so với năm 2022

Giá xe của các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc như BYD và Li Auto cũng tăng vọt. Giới chức trách ước tính doanh số bán xe năng lượng mới trong tháng 6 vừa qua tăng 30% so với tháng 6 năm 2022

Bà Joanna Chen, nhà phân tích tại Bloomberg, cho biết: “Cuộc chiến giá cả có lẽ sắp kết thúc, vì chúng tôi nhận thấy nhu cầu xe điện khá ổn định trong những tháng gần đây. Các nhà sản xuất ô tô sẽ dựa nhiều hơn vào các mẫu xe mới để nâng cao doanh số”

 

[thinktank.vn]

Elon Musk muốn một ghế trong chính quyền của ông Trump​

Tỷ phú công nghệ Mỹ Elon Musk cho biết, ông muốn có một ghế trong chính quyền để giúp kiểm soát chi tiêu của chính phủ nếu cựu Tổng thống Donald Trump tái đắc cử

Tỷ phú Elon Musks, ông chủ Tesla và SpaceX​

"Tôi nghĩ sẽ thật tuyệt nếu có một ủy ban của chính phủ xem xét những vấn đề này và đảm bảo rằng tiền của người nộp thuế được chi tiêu theo cách tốt. Tôi rất vui được hỗ trợ một ủy ban như vậy", ông chủ tập đoàn SpaceX và Tesla, tỷ phú Elon Musk, nói với ông Trump trong một cuộc trò chuyện được phát trực tiếp trên X tối 12/8 giờ Mỹ

Về phần mình, ông Trump cho biết, ông rất vui nếu tỷ phú Musk có thể hỗ trợ, đồng thời nhấn mạnh ông Musk rất giỏi trong việc cắt giảm chi phí cho các doanh nghiệp của mình

Tỷ phú Musk đã mời phỏng vấn ông Trump vào tối 12/8. Cuộc phỏng vấn được phát trực tiếp trên nền tảng X. Sự kiện này được cho là có thể giúp ông Trump thu hút thêm sự chú ý cho chiến dịch tái tranh cử

Vài phút trước khi cuộc phỏng vấn bắt đầu đã có hơn 850.000 người truy cập. Cuộc phỏng vấn bị trục trặc kỹ thuật ngay từ đầu khiến nhiều người dùng gặp khó khi truy cập trực tiếp mặc dù trước đó tỷ phú Musk cho biết đã thử nghiệm hệ thống với 8 triệu người xem trực tuyến

Ông Musk luôn tự nhận là cá nhân độc lập về mặt chính trị và tránh xa chính trường. Đầu năm nay, ông cũng từng tuyên bố sẽ không tài trợ cho ứng viên tổng thống nào, kể cả ông Trump hay ông Biden

Thay vào đó, ông đặt mục tiêu "sử dụng ảnh hưởng của mình để gây trở ngại cho chiến dịch tranh cử của Tổng thống Joe Biden bằng cách thu hút sự ủng hộ của các đồng minh có ảnh hưởng"

Tuy nhiên, gần đây, tỷ phú Musk bắt đầu công khai ủng hộ chiến dịch tái tranh cử của cựu Tổng thống Trump. Wall Street Journal đưa tin hồi tháng 5, ông Trump và ông Mysk đã thảo luận về kịch bản tỷ phú SpaceX sẽ nắm một vai trò nào đó trong chính quyền của ông Trump nếu ông tái đắc cử

Cuộc phỏng vấn giữa họ diễn ra không lâu sau khi Tổng thống đương nhiệm Joe Biden, ứng viên đảng Dân chủ, tuyên bố ngừng tranh cử, trao lại cơ hội cho cấp phó Kamala Harris

Chiến dịch tranh cử của bà Harris đang nhận được nhiều tín hiệu tích cực. Các thăm dò dư luận cho thấy, bà dẫn trước cựu Tổng thống trump ở 3-4 bang chiến trường quan trọng

Trong cuộc phỏng vấn kéo dài hơn 2 giờ đồng hồ hôm qua, ông Trump và tỷ phú Musk đều coi là Harris là nhân vật cực tả

"Họ đang viết lại lịch sử và khiến bà Kamala Harris nghe có vẻ như là một người ôn hòa, trong khi thực tế bà ấy là nhân vật cực tả", tỷ phú Musk nói trong cuộc phỏng vấn

Ông Trump nhanh chóng ngắt lời, đánh giá bà Harris "tệ hơn cả nghị sĩ Bernie Sanders". "Bà ấy là nhân vật cực đoan cánh tả. Nếu bà ấy trở thành tổng thống, các bạn sẽ không còn đất nước", ông Trump bình luận

 

[thinktank.vn]

Elon Musk khẳng định AI và robot sẽ khiến tiền bạc trở nên vô nghĩa​

Tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ - Ả Rập Saudi, Elon Musk tuyên bố tương lai do AI và robot dẫn dắt sẽ khiến tiền, việc làm và đói nghèo không còn tồn tại

Tại diễn đàn, nơi CEO Nvidia Jensen Huang cũng tham dự, Elon Musk đã phác họa một viễn cảnh tương lai cực kỳ táo bạo: tiền sẽ ngừng tồn tại khi trí tuệ nhân tạo (AI) và robot đạt đến mức phát triển đủ mạnh. Musk cho rằng trong một thế giới mà AI có thể làm mọi thứ, khái niệm tiền tệ sẽ “không còn liên quan”, dù vẫn còn các giới hạn vật lý như điện năng hay vật chất

Ông liên hệ viễn cảnh này với vũ trụ khoa học viễn tưởng trong Culture series của nhà văn Iain Banks, bộ truyện mô tả một xã hội hậu khan hiếm, nơi con người không còn phải làm việc và mọi nhu cầu đều được đáp ứng. Theo Musk, đây là mô tả gần nhất về một tương lai tích cực mà AI có thể mang lại

Khi công nghệ tự động hóa đạt tốc độ đủ lớn, Musk tin việc làm sẽ trở thành một lựa chọn, giống như thú vui trồng rau trong vườn dù siêu thị luôn rẻ và tiện hơn. “Công việc sẽ giống như thể thao hay trò chơi điện tử”, ông nói. “Bạn làm vì thích, không phải vì cần”

Những tháng gần đây, Musk liên tục nhắc đến một xã hội không còn nghèo đói nhờ AI và robot. Tại cuộc họp cổ đông Tesla tháng trước, ông nói chỉ có một con đường duy nhất để chấm dứt nghèo đói và nâng cao chất lượng y tế cho toàn nhân loại: robot hình người Optimus của Tesla

Theo tỷ phú giàu nhất thế giới, khi AI và robot đảm nhiệm toàn bộ lao động, chính phủ sẽ phải phân phối thu nhập phổ quát, không chỉ là Universal Basic Income mà là Universal High Income - mức thu nhập đủ cao để “bất kỳ ai cũng có bất kỳ sản phẩm hoặc dịch vụ nào họ muốn”

Musk thừa nhận con đường dẫn đến tương lai này sẽ không dễ dàng: “Sẽ có nhiều sang chấn và gián đoạn trên đường đi”, ông cảnh báo trong buổi trò chuyện vào tháng 10

 

[thinktank.vn]

Nền kinh tế Elon Musk​

Elon Musk cùng lúc đặt cược vào nhiều tầng hạ tầng của tương lai, từ mặt đất lên quỹ đạo, từ xe điện đến trí tuệ nhân tạo, từ mạng xã hội đến chip cấy trong não người

​

Có những doanh nhân xây dựng một công ty lớn. Có những người đi xa hơn, tạo ra một ngành công nghiệp mới. Elon Musk thuộc nhóm hiếm hoi hơn: Một cá nhân cùng lúc đặt cược vào nhiều tầng hạ tầng của tương lai, từ mặt đất lên quỹ đạo, từ xe điện đến trí tuệ nhân tạo, từ mạng xã hội đến chip cấy trong não người

Trong hơn ba thập kỷ, người đàn ông thường được truyền thông ví như “Iron Man ngoài đời thực” đã đi qua một hành trình rất khác thường. Ông bắt đầu bằng vài trăm USD kiếm được từ việc bán mã nguồn một trò chơi điện tử khi còn nhỏ. Sau đó là các thương vụ phần mềm, thanh toán điện tử. Rồi đến những canh bạc lớn hơn: Tên lửa, xe điện, năng lượng mặt trời, internet vệ tinh, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, robot hình người, đường hầm ngầm và giao diện não - máy tính

Ngày nay, khi nhắc tới Elon Musk, câu chuyện không chỉ còn là khối tài sản cá nhân. Câu hỏi lớn hơn là: Một người có thể kiểm soát bao nhiêu lớp hạ tầng của thế giới tương lai?

Từ 500 USD đầu tiên đến những thương vụ triệu USD

Elon Musk sinh năm 1971 tại Pretoria, Nam Phi. Thành công thương mại đầu tiên đến với ông từ rất sớm. Năm 12 tuổi, Musk bán mã nguồn trò chơi điện tử Blastar cho một tạp chí máy tính, thu về khoảng 500 USD. Đó là khoản tiền nhỏ nếu đặt cạnh khối tài sản khổng lồ sau này, nhưng lại là điểm khởi đầu cho một mô-típ lặp đi lặp lại trong sự nghiệp Musk: Tự học, tự viết phần mềm, bán ý tưởng và dùng tiền kiếm được để bước vào canh bạc lớn hơn

Năm 1995, Elon Musk cùng em trai Kimbal Musk thành lập Zip2, một công ty xuất bản trực tuyến và danh bạ doanh nghiệp. Zip2 giúp các tờ báo đưa danh sách doanh nghiệp địa phương và bản đồ lên môi trường trực tuyến. Ở giai đoạn đó, internet vẫn là vùng đất mới, còn việc số hóa thông tin địa phương là một ý tưởng còn xa lạ với nhiều doanh nghiệp truyền thống

Năm 1999, Zip2 được bán với giá hơn 300 triệu USD. Elon Musk thu về khoảng 22 triệu USD từ thương vụ này. Thay vì dừng lại ở vị thế một triệu phú công nghệ trẻ tuổi, ông tiếp tục dồn tiền vào X.com, startup ngân hàng trực tuyến. X.com sau này trở thành một phần của PayPal. Đến năm 2002, PayPal được eBay mua lại với giá 1,5 tỷ USD, giúp Musk thu về khoảng 176 triệu USD

Chính khoản tiền này đã trở thành “nhiên liệu” cho giai đoạn táo bạo nhất trong sự nghiệp của ông

SpaceX: Canh bạc tưởng như không có cửa thắng

Năm 2002, Elon Musk thành lập SpaceX và đầu tư khoảng 100 triệu USD tiền cá nhân vào công ty. Ông vừa giữ vai trò CEO, vừa là kỹ sư trưởng. Ở thời điểm đó, việc một doanh nhân công nghệ tư nhân bước vào ngành hàng không vũ trụ là điều gần như phi lý. Đây là lĩnh vực vốn bị thống trị bởi các cơ quan chính phủ và các nhà thầu lâu đời, nơi rào cản kỹ thuật, vốn và pháp lý đều cực cao

Musk từng tin rằng SpaceX có chưa đến 10% cơ hội thành công. Ông cũng từng cảnh báo bạn bè và nhà đầu tư rằng thất bại mới là kịch bản có khả năng xảy ra nhất. Nhưng hơn hai thập kỷ sau, SpaceX đã trở thành một trong những công ty quan trọng nhất trong đế chế Musk

SpaceX không chỉ chế tạo tên lửa. Công ty này theo đuổi tên lửa tái sử dụng, vận chuyển hàng hóa và phi hành gia, phát triển Starship, đồng thời sở hữu Starlink, mạng internet vệ tinh đang phủ sóng toàn cầu. Nếu tên lửa là cánh cửa đưa SpaceX vào không gian, Starlink mới là mảng biến không gian thành một mô hình kinh doanh hàng ngày

​

Trong hồ sơ tài chính được công bố, Starlink tạo ra 4,4 tỷ USD lợi nhuận hoạt động trong năm 2025. Đây là một con số quan trọng, bởi nó cho thấy SpaceX không chỉ bán giấc mơ sao Hỏa hay tương lai ngoài quỹ đạo. Công ty đã có một tài sản tạo dòng tiền thực tế: một mạng internet vệ tinh phục vụ hộ gia đình, doanh nghiệp, tàu biển, máy bay, chính phủ và cả các khu vực khó tiếp cận hạ tầng mặt đất

Màn chào sàn Nasdaq của SpaceX được ghi nhận là thương vụ IPO giá trị nhất lịch sử, định giá công ty ở mức khoảng 1.750 tỷ USD. Chỉ sau vài ngày giao dịch, vốn hóa thị trường của công ty vượt mốc 2.000 tỷ USD và đạt 2.430 tỷ USD vào cuối tuần trước. Với cột mốc này, SpaceX không chỉ là công ty không gian tư nhân lớn nhất thế giới, mà còn trở thành bệ phóng tài sản quan trọng nhất của Musk trong cuộc đua trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên

Tuy vậy, phía sau mức định giá khổng lồ vẫn là những tranh luận lớn. SpaceX báo lỗ hoạt động tổng cộng 2,6 tỷ USD. Những người ủng hộ cho rằng mức định giá phản ánh vị thế dẫn đầu trong công nghệ không gian, truyền thông vệ tinh và trí tuệ nhân tạo. Ngược lại, các nhà phê bình cho rằng phần lớn giá trị của SpaceX đang được xây trên các mục tiêu dài hạn, từ trung tâm dữ liệu ngoài quỹ đạo đến tham vọng đưa con người định cư trên sao Hỏa

Tesla: Từ xe điện đến công ty AI có bánh xe

Nếu SpaceX là giấc mơ rời Trái Đất, Tesla là canh bạc của Musk trên chính mặt đất

Năm 2004, Elon Musk gia nhập Tesla, khi đó vẫn là một công ty xe điện mới thành lập. Ông đầu tư khoảng 80 triệu USD vào doanh nghiệp này và đến năm 2008 chính thức trở thành CEO. Tesla lên sàn chứng khoán năm 2010, sau đó gia nhập nhóm các công ty có vốn hóa trên 1.000 tỷ USD. Hiện vốn hóa thị trường của hãng đạt khoảng 1.500 tỷ USD

Tesla là công ty đưa Musk trở thành biểu tượng đại chúng. Trong nhiều năm, Tesla không chỉ bán xe điện. Hãng bán một hình dung mới về ô tô: Sạch hơn, nhanh hơn, thông minh hơn và gắn với phần mềm nhiều hơn cơ khí truyền thống. Dưới thời Musk, một công ty từng có quy mô khiêm tốn đã vươn lên thành một trong những hãng xe có giá trị nhất thế giới

Nhưng Tesla cũng không còn ở thời kỳ một mình một đường. Năm 2024, hãng đánh mất vị trí nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới xét theo doanh số vào tay BYD của Trung Quốc. Cạnh tranh trong ngành xe điện ngày càng khốc liệt, trong khi hoạt động giao xe của Tesla từng chịu tác động từ các cuộc tẩy chay liên quan đến hoạt động chính trị của Musk, dù doanh số sau đó phục hồi phần nào

Điều đáng chú ý là Musk nhiều lần nhấn mạnh tương lai dài hạn của Tesla không nằm ở việc bán ô tô. Ông muốn thị trường nhìn Tesla như một công ty AI, với công nghệ lái xe tự động, robotaxi tự hành, pin, lưu trữ năng lượng và robot hình người Optimus. Theo Musk, Optimus trong tương lai có thể được sử dụng trong gia đình và môi trường làm việc

Vì vậy, Tesla ngày nay được kể bằng hai câu chuyện song song. Một bên là hãng xe điện đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Bên còn lại là một công ty công nghệ đang cố chứng minh rằng dữ liệu, phần mềm tự lái và robot mới là giá trị thật sự



xAI và X: Mảnh ghép dữ liệu trong cuộc đua AI

Trong đế chế Musk, trí tuệ nhân tạo là mặt trận mới nhưng không tách rời các phần còn lại. xAI được thành lập để bước vào cuộc đua AI tạo sinh, nơi những cái tên như OpenAI, Google, Anthropic và Meta đang cạnh tranh gay gắt. Nhưng khác với nhiều startup AI khác, xAI nằm trong một hệ sinh thái có sẵn mạng xã hội, dữ liệu, phần cứng, xe điện, robot và hạ tầng không gian

Mạng xã hội X, tức Twitter cũ, là một tài sản đặc biệt trong hệ sinh thái đó. X tạo ra dòng dữ liệu thời gian thực khổng lồ từ các cuộc thảo luận xã hội, chính trị, tài chính, công nghệ và văn hóa. Khi X được đặt cạnh xAI, Musk có trong tay một kênh phân phối, một kho dữ liệu và một nền tảng thử nghiệm sản phẩm AI

Tuy vậy, AI cũng là một trong những mảng tốn kém nhất. xAI ghi nhận khoản lỗ hoạt động 6,4 tỷ USD trong năm ngoái. Con số này cho thấy cuộc đua AI không chỉ cần ý tưởng, mà cần vốn khổng lồ cho chip, trung tâm dữ liệu, nhân sự và mô hình huấn luyện

Với Musk, xAI không đơn giản là một công ty chatbot. Nó là lớp trí tuệ có thể kết nối ngược lại với Tesla, SpaceX, X và các dự án robot trong tương lai. Nếu Tesla là cơ thể bằng kim loại và bánh xe, xAI có thể trở thành bộ não phần mềm cho nhiều tham vọng khác

Neuralink: Khi công nghệ đi vào não người

Neuralink là mảnh ghép táo bạo và nhạy cảm nhất trong đế chế Elon Musk. Công ty giao diện não - máy tính này được Musk đồng sáng lập vào năm 2016, với mục tiêu phát triển công nghệ cho phép kết nối trực tiếp hệ thần kinh của con người với máy tính

Ở giai đoạn đầu, Neuralink hướng tới các ứng dụng y tế: hỗ trợ những người bị chấn thương tủy sống, mắc ALS hoặc các bệnh lý thần kinh nghiêm trọng khôi phục khả năng giao tiếp và vận động. Công ty đã triển khai các thử nghiệm lâm sàng và công bố nhiều ca cấy ghép não thành công trong những năm gần đây

Nhưng về dài hạn, tham vọng của Neuralink còn lớn hơn nhiều. Musk từng nhiều lần nói về viễn cảnh con người cần tìm cách bắt kịp tốc độ phát triển của AI. Nếu AI ngày càng mạnh, giao diện não - máy tính có thể trở thành cách để con người tương tác trực tiếp hơn với máy móc, vượt qua giới hạn của bàn phím, màn hình hay giọng nói

Chính vì vậy, Neuralink là nơi hy vọng và tranh cãi cùng tồn tại. Với người ủng hộ, đây có thể là công nghệ thay đổi cuộc sống của người khuyết tật. Với người hoài nghi, đây là bước đi chạm vào một trong những ranh giới nhạy cảm nhất: đưa công nghệ vào bên trong cơ thể và não bộ con người

The Boring Company: Đường hầm cho đô thị tương lai

Không phải mọi mảnh ghép trong đế chế Musk đều ở trên trời hay trong não người. The Boring Company đi theo chiều ngược lại: đào xuống lòng đất

Công ty này phát triển các đường hầm và hệ thống vận tải ngầm, nổi tiếng nhất với Vegas Loop, mạng lưới đường hầm bên dưới Las Vegas sử dụng xe Tesla để chở hành khách giữa các địa điểm. Tuyến đầu tiên được đưa vào hoạt động gần Trung tâm Hội nghị Las Vegas năm 2021

Ý tưởng của Musk rất đơn giản theo kiểu đặc trưng của ông: nếu giao thông trên mặt đất quá tắc, hãy tạo thêm không gian ở bên dưới. The Boring Company cho rằng công nghệ đào hầm của họ có thể giúp giảm ùn tắc và hạ chi phí các dự án vận tải ngầm

Tuy nhiên, đây cũng là mảng cho thấy khoảng cách giữa tầm nhìn và thực tế triển khai. Công ty công bố kế hoạch phát triển các dự án tại nhiều thành phố, bao gồm Dubai và Nashville, nhưng cũng vấp phải không ít chỉ trích. Các cơ quan quản lý và nhiều tổ chức bày tỏ lo ngại về môi trường và an toàn, trong khi nhiều phần của mạng lưới dự kiến tại Las Vegas vẫn đang trong quá trình xây dựng

Một hệ sinh thái, không chỉ một danh mục đầu tư

Điểm đặc biệt nhất trong đế chế Musk không phải là ông sở hữu nhiều công ty. Điều đáng chú ý hơn là các công ty đó ngày càng có xu hướng kết nối với nhau

Tesla cần AI cho xe tự lái và robot. xAI cần dữ liệu, hạ tầng tính toán và kênh phân phối. X tạo ra dữ liệu xã hội thời gian thực. SpaceX có tên lửa, vệ tinh và Starlink. Neuralink cần phần mềm, phần cứng và trí tuệ nhân tạo. The Boring Company dùng chính xe Tesla trong các đường hầm. SolarCity, công ty năng lượng mặt trời Musk từng tham gia thành lập cùng hai người anh em họ Lyndon và Peter Rive, sau này được Tesla mua lại, bổ sung thêm mảnh ghép năng lượng vào hệ sinh thái

Khi đặt cạnh nhau, các mảng này tạo thành một logic rộng hơn: Musk không chỉ muốn làm xe, tên lửa, AI hay mạng xã hội. Ông muốn kiểm soát nhiều lớp của tương lai, từ phương tiện di chuyển, nguồn năng lượng, hạ tầng kết nối, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo cho đến cách con người tương tác với máy móc

Đó là lý do đế chế Musk vừa hấp dẫn, vừa gây tranh cãi. Nó hấp dẫn vì được xây trên những thị trường khổng lồ và những ý tưởng đủ lớn để thay đổi thế giới. Nhưng nó gây tranh cãi vì phụ thuộc quá nhiều vào một cá nhân, vào niềm tin của thị trường và vào các mục tiêu dài hạn chưa chắc thành hiện thực

Có thể nhìn Elon Musk như một doanh nhân, một kỹ sư, một nhà đầu tư mạo hiểm, một nhân vật truyền thông hoặc một người luôn biết cách đẩy câu chuyện kinh doanh tới cực hạn. Nhưng dù nhìn từ góc nào, đế chế của ông hiện đã vượt xa khuôn khổ một tập hợp công ty công nghệ

Nó là một mạng lưới trải từ mặt đất lên quỹ đạo, từ ô tô đến vệ tinh, từ mạng xã hội đến AI, từ đường hầm ngầm đến chip cấy trong não người

Và vì vậy, câu hỏi lớn nhất không chỉ là Elon Musk giàu đến mức nào. Câu hỏi lớn hơn là: khi một cá nhân nắm trong tay nhiều mảnh ghép của hạ tầng tương lai đến vậy, thế giới sẽ được hưởng lợi bao nhiêu và phải chấp nhận những rủi ro nào?